Permacultuur bij boerderij Landvreugd

boerderij Landvreugd (1)Niet tegen de natuur in werken, maar de natuur voor je laten werken. Dat wilde Huib Sneep ons laten zien tijdens het bezoek op 14 september aan de permacultuur voedselbanktuin bij boerderij Landvreugd in Schiedam. De afspraak was gemaakt tijdens de workshop ‘verrassend moestuinieren’ die Eetbaar Schiedam had georganiseerd tijdens de Nationale tuinweek van Groei&Bloei.

Huib vergelijkt de bodem met een flatgebouw. Een flatgebouw is opgebouwd in lagen, net als de bodem. In een flatgebouw kunnen ‘nette mensen’ wonen en ‘aso’s’. Zo is het in de bodem ook. Je hebt bacteriën en organismen die een goede bijdrage leven aan het bodemleven en ziekteverwekkende organismen. Zolang het bodemleven in evenwicht is, en er voldoende goede organismen zijn om de ziekteverwekkers weerstand te bieden kunnen planten goed gedijen.
Ook ziekteverwekkers hebben hun functie. Een aantasting als meeldauw die je vanaf de late zomer op de courgette ziet is niets meer dan een opruimer. Het groeiseizoen voor de courgette zit erop. De plant kan afsterven en zijn voedingsstoffen teruggeven aan de bodem. Hiermee ontstaat een natuurlijke kringloop die de bodem voedt. Bestrijdingmiddelen zijn dan ook niet nodig als je zorgt voor een gezonde bodem. Sterker nog: door het gebruik van bestrijdingsmiddelen grijp je in in de natuur en dat tast het evenwicht aan waarnaar je moet streven in de tuin.

Als je de parallel met het flatgebouw doortrekt, wordt ook duidelijk dat je niet moet spitten. Stel je voor als je een flatgebouw van 8 verdiepingen omdraait. Niets is meer op dezelfde plek. Het appartement dat je zorgvuldig had ingericht ligt op zijn kop. De muren zijn ingestort, waardoor er minder licht en zuurstof binnenkomt.
Hetzelfde gebeurt als je de grond omspit. Organismen die bovenin leven houden van licht en lucht. Ga je spitten dan komen ze ineens in een laag terecht waar weinig zuurstof en licht is. Hetzelfde geldt natuurlijk voor organismen die dieper in de bodem leven. Die zijn aan de zuurstofarme omstandigheden gewend. Voordat het evenwicht is hersteld ben je snel een paar maanden verder. Spitten is dan ook niet verstandig. Maar wat dan wel?

Huib heeft daarop het antwoord. Zorg dat de bodem van bovenaf gevoed blijft. Ieder najaar levert de Irado bij landvreugd een lading bladeren af die verzameld zijn in de straten van Schiedam. Deze bladeren legt hij op de groentebedden. Wormen en andere bodemdieren werken de bladeren naar beneden en maken daarbij gangen waardoor de grond luchtig word. Huib laat het verschil zien tussen de bodem van het permacultuurdeel en de traditionele moestuin. Duidelijk is te zien dat de bodem van het permacultuurdeel donkerder en losser is, door de bladeren die door de grond zijn gewerkt, en dat er meer lucht in zit, door de wormen die een gangenstelsel hebben achtergelaten. Een schepje gaat in het permacultuur gemakkelijk in de bodem. In het traditionele moestuindeel is de grond veel harder.

De principes die Huib liet zijn op Landvreugd zijn natuurlijk ook prima toe te passen in je eigen tuin. Als je de natuur meer vóór je laat werken, hoef je zelf minder hard te werken. En houd je meer tijd over om te genieten van je tuin.

Permacultuur in actie bij boerderij Landvreugd

Boerderij Landvreugd

In de workshop ‘verrassend moestuinieren’ die Eetbaar Schiedam tijdens de Nationale Tuinweek heeft verzorgd voor Groei & Bloei bleek dat moestuinieren soms hoofdbrekens kost. Hoofdbrekens over slakken, luizen, muizen en andere verschijnselen die in de natuur horen, maar in de moestuin geen plaats lijken te hebben. Hoe kan je nu mét de natuur werken en er niet tegenin zodat je je niet druk hoeft te maken over een slak meer of minder en je (moes)tuin er gezond bij ligt?

Permacultuur brengt antwoorden
Huib Sneep heeft op die avond voorgesteld om de principes van permacultuur in de praktijk te laten zien op boerderij Landvreugd. Er is nu een datum geprikt, en wel: zondag 14 september om twee uur. De rondwandeling over het terrein duurt ongeveer anderhalf uur. U bent van harte uitgenodigd.

Huib (Schiedamse bomenkenner en tuin- en landschapsarchitect) heeft  zich gedurende 30 jaar verdiept in de groeiplaatsen van stadsbomen en heeft allerlei groene innovaties op zijn naam staan. De laatste vijf jaar heeft hij zich steeds meer toegelegd op de bodem als levende basis voor de productie van gezonde planten, zowel sierplanten als groenten en fruit.

Op boerderij Landvreugd aan de Sweelincksingel 7 in Schiedam heeft hij een deel van de groenteproductie op experimentele wijze ingericht. Dit als onderdeel van de Voedselbanktuin. Bij zijn experimenten spelen de gedachten uit de Permacultuur een belangrijke rol. Hij  deelt graag zijn ervaringen in een rondgang op het terrein.  Daar ligt sinds april 2014 ook de eerste Forest Garden van onze regio, een bijzondere combinatie van siertuin en productietuin.